fot. Tadeusz Ośko „Sęp” jako rotmistrz WP Wojciech Kossowski. (zbiory IPN)

27 lutego 1945 r. doszło do jednej z najodważniejszych #akcji powojennego podziemia. Por. Tadeusz Ośko „Sęp”, żołnierz AK, podszywając się pod oficera komunistycznego aparatu bezpieczeństwa, uwolnił siedmiu skazanych na śmierć konspiratorów przetrzymywanych przy ul. Śniadeckich 41 w Bydgoszczy.

Weteran KOP i uczestnik akcji „Burza”, odznaczony Krzyżem Walecznych, po wejściu Sowietów nie złożył broni. W Bydgoszczy, działając na śmiałych fałszywych dokumentach, kontrolował posterunki MO i UB, ratując aresztowanych żołnierzy podziemia.

26 lutego 1945 r. Tadeusz Ośko dowiedział się o aresztowaniu członków miejscowej konspiracji. W mieszkaniu jednego z nich, Floriana Dutkiewicza, przy ul. Śniadeckich 41 zdołał zebrać cały konwój – siedmiu zatrzymanych oraz trzech pilnujących ich milicjantów. Zakomunikował milicjantom, że przejmuje więźniów, okazując fałszywe papiery.

Od milicjantów otrzymał sowieckie pismo będące podstawą zatrzymania podejrzanych. Zgodnie z nim, aresztowani mają zostać odstawieni w pobliże frontu i rozstrzelani.

Jak wynika z jego późniejszych zeznań, „Sęp” podejmuje decyzję o likwidacji milicjantów: po pierwsze żeby zatrzeć ślady uwolnienia, a po drugie dlatego, że jeden z nich sądząc, że zwraca się do oficera NKWD, mówi że „tych skurwysynów akowców należy wytępić”.

Ośko rozbraja milicjantów, a do uwolnionych zwraca się: „Czołem, żołnierze Armii Krajowej!”. Czyta im sowieckie pismo, po czym oznajmia, że z rozkazu AK uwalnia ich.

Do milicjantów mówi tak: „Was skazuję na śmierć przez rozstrzelanie, ponieważ jeden z waszych kolegów zeznał, że współpracujecie z NKWD i służycie do likwidacji AK”. Funkcjonariusze MO zostają zaprowadzeni do piwnicy i tam rozstrzelani, a ich ciała ukryte.

Por. Ośko aresztowano w 1946 r., został skazany na śmierć w pokazowym procesie. Wyrok wykonano 27 listopada 1946 r. w więzieniu przy Wałach Jagiellońskich w Bydgoszczy. Szczątki bohatera odnaleziono w 2018 r. w wyniku prac poszukiwawczo-identyfikacyjnych IPN. Uroczysty pogrzeb z wojskowymi honorami odbył się w 2021 r.

81 lat temu „Sęp” pokazał, czym są odwaga, determinacja i wierność przysiędze.

Materiał: Instytut Pamięci Narodowej Delegatura w Bydgoszczy

Powrót Drukuj